„Traktat o łuskaniu fasoli” to słynna powieść Wiesława Myśliwskiego, w której narrator dokonuje bilansu swojego życia, opowiadając o sobie tajemniczemu przybyszowi.
Książka uhonorowana Nagrodą Literacką Nike stanowi zbiór rozważań nad rolą przypadku i przeznaczenia w życiu człowieka.
Książka opiera się na monologu głównego bohatera, który od czasu do czasu przerywany jest wtrąceniami jego słuchacza. Żadna z postaci nie zdradza swego imienia. Rozmowa jest prowadzona podczas łuskania fasoli. Bohater opowiada o nieuchronności ludzkiego losu.
W powieści pojawia się mnóstwo sentencji ujętych w niezwykle prosty i trafny sposób, np. „świat jest taki, jak Bóg opisał, a nie jaki człowiek widzi”. Wypowiedzi narratora mają wręcz charakter spowiedzi. Mimo to pozostaje ON tajemniczy i nieprzenikniony. W zasadzie nie może ON narzekać na własne życie. Jest utalentowanym saksofonistą, a dzięki graniu w zespole odczuwał artystyczne spełnienie oraz dobrze sobie radził finansowo.
W „Traktacie o łuskaniu fasoli” widoczny jest niezwykły kunszt pisarski Wiesława Myśliwskiego. W książce zwyczajne, codzienne sprawy niepostrzeżenie przeobrażają się w tematy egzystencjalne, transcendentne.
Obecność zagadkowego przybysza wprowadza nastrój niepokoju. Przypomina ON narratorowi znajomą osobę, której dawno nie widział, i przywołuje w nim traumatyczne wspomnienia z dzieciństwa. Narrator przeżył pacyfikację wsi, ukrywając się w ziemiance. Przybysz wspomniał o swoim ojcu, który był niemieckim żołnierzem i dowodził podczas akcji podpalenia wioski. Darował życie jednemu chłopcu, ponieważ przypominał mu jego syna.
Warto również sięgnąć po inną książkę tego autora, „Ostatnie rozdanie”. Porusza ona tematykę przemijania, pamięci oraz sensu istnienia. Wiesław Myśliwski jest pisarzem dwukrotnie uhonorowanym Nagrodą Literacką Nike. Jego dzieła były ekranizowane i wystawiane na scenach teatralnych, a także w Teatrze Telewizji i Teatrze Polskiego Radia.
