„Słownik wierzeń, mitów i legend osetyńskich” to niezwykła opowieść o świecie wyobrażeń, symboli i tradycji duchowej narodu, który uchodzi za ostatnich potomków Scytów, Sarmatów i Alanów. Książka Andrzeja M. Kempińskiego prowadzi czytelnika przez bogactwo tradycji Osetyńczyków, której dziedzictwo zachowało ślady dawnych wierzeń irańskich, archaicznych wyobrażeń o świecie, bohaterach, bóstwach, demonach i siłach nadprzyrodzonych. To zarazem próba uchwycenia ciągłości kulturowej – od starożytnych korzeni po współczesne formy pamięci zbiorowej, obecne w języku, obrzędowości i mentalności.
Na kartach słownika ożywają postaci takie jak Uryzmag – mądry przywódca i strażnik porządku wspólnoty, Soslan – nieustraszony bohater o niezwykłym, niemal mitycznym pochodzeniu, czy Batraz – archetyp wojownika, związany z żywiołem ognia i burzy. Obok nich pojawia się Satana – uosobienie kobiecej mądrości, przenikliwości i opiekunka ładu społecznego. Te i inne figury ukazują świat, w którym mit splata się z codziennością, a dawne wierzenia przenikają obrzędy, język i sposób postrzegania rzeczywistości. Autor podejmuje próby interpretacji tych wyobrażeń, wskazując ich związki z szerokim dziedzictwem indoeuropejskim oraz irańskim kręgiem kulturowym, odsłaniając ich głębsze znaczenia i funkcje.
Ta monumentalna książka jest zarazem wyjątkowo rzetelnym, naukowym opracowaniem, jak i fascynującą podróżą przez świat niemal nieobecny w polskiej literaturze naukowej. Stanowi ważny wkład w badania nad kulturą Kaukazu, a jednocześnie zaproszenie do odkrywania zapomnianych warstw europejskiego i azjatyckiego dziedzictwa kulturowego.
Andrzej M. Kempiński (ur. 1947) – filolog, historyk starożytności i badacz kultury indoeuropejskiej, doktor habilitowany nauk humanistycznych, związany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Akademią Muzyczną w Poznaniu. Specjalizuje się w historii kultury, mitologii i symbolice, ze szczególnym uwzględnieniem tradycji indoeuropejskich. Autor cenionych opracowań, m.in. Słownika mitologii ludów indoeuropejskich, Encyklopedii mitologii ludów indoeuropejskich oraz Ilustrowanego leksykonu mitologii wikingów. Jego prace, łączące erudycję filologiczną z szeroką perspektywą porównawczą, stanowią ważny punkt odniesienia dla badań nad wierzeniami i wyobrażeniami dawnych społeczeństw oraz ich symbolicznym dziedzictwem.
